شهرهای آذربایجان غربی

• ارومیه ( 7 مطالب )
  

  موقعيت تاريخي و جغرافيايي شهرستان اروميه :

  شهرستان اروميه مركز استان چكمه اي شكل آذربايجان غربي در شمال غرب كشور ايران واقع شده است. اين استان با سه استان آذربايجان شرقي ، كردستان و زنجان و سه كشور تركيه ، عراق و آذربايجان هم مرز است . اين شهرستان در جلگه اي بطول 70 كيلومتر و عرض 30 كيلومتر در كنار درياچه اروميه گسترده است . شهرستان اروميه از شرق با درياچه اروميه ، از غرب با كشور تركيه ، از جنوب با شهرستانهاي مهاباد ، نقده و اشنويه و از شمال با شهرستان سلماس همسايه است . آب و هواي آن تقريباً مديترانه اي و چهارفصل بهار ، تابستان ، پاييز و زمستان در آن به وضوح ديده مي شود . اختلاف درجه دماي آن از گرمترين روزهاي تابستان تا سردترين شبهاي زمستان تا 64 درجه تفاوت دما را نشان مي دهد و گرمترين ايام آن از 15 تيرماه تا 15 مرداد مي باشد . ارتفاع اين شهر از سطح درياهاي آزاد 1332 متر است . باغهاي سيب ، انگور و ساير ميوه جات و بوستان هاي آن در بهار و تابستان ديدني و ميوه هاي آن در كام ميهمانان اروميه بسيار شيرين و دلپذير است پاييز چنانكه از نام آذربايجان مشخص است و بخصوص ماه آذر در باغهاي بادام اروميه معني و مفهوم ديگري پيدا مي كند و زيبايي پاييز هر چه بيشتر در برگهاي خوش رنگ و فضاي دلچسب باغهاي بادام به چشم مي خورد و در زمستان كوهستانهاي مملو از برف مشتاقان ورزشهاي فرح بخش اسكي و كوهنوردي را به پيست اسكي خوشاكو و كوههاي مرتفع اين شهر فرا مي‌خواند . در مورد وجه تسميه اين شهر عقايد زيادي مطرح است . عده اي بر اين باورند كه چون در اروميه رودهاي زياد و آب فراوان وجود دارد و در زبان سرياني « ميه » يا « مياه » به معني آب مي باشد و «اور » به معني شهر است به همين جهت اين محل « اروميه » خوانده شده است . به همين جهت برخلاف نوع نوشتاري آن به صورت « اروميه » بيان كنوني آن توسط مردم محل نيز بيشتر « اورميه » شنيده مي شود پس از اسلام اروميه دومين شهر آذربايجان پس از مراغه به شمار مي رفت ، ( از سده پانزده ميلادي ) كه برج سه گنبد و مسجد جامع اروميه ارمغان بزرگ فرهنگ اسلامي شمرده مي شود . اروميه به جهت اينكه در ناحيه مرزي ايران و تركيه قرار گرفته است ، مورد توجه كشورهاي بزرگ قرار داشته است و هيات‌هاي گوناگون مذهبي آمريكايي ، آلماني ، روسي ، فرانسوي و ... در اين شهر موسساتي داير كرده بودند كه در پيشرفت فرهنگ و روشني انديشه مردم آن ناحيه سودمند بوده است .

  شهر اروميه به جهت گردآمدن اقوام و اديان مختلف از قبيل آشوري ها ، ارمني ها و زرتشتي ها ( انتساب چند زرتشتي كه در هنگام تولد عيسي «ع» به بيت اللحم رفته بودند و در اروميه مدفونند حاكي از آن است كه اين شهر يكي از بزرگترين كانونهاي مذهبي و اجتماعي گذشته هاي روز بوده است ) يهودي ها و بالاخره مسلمانان يادگارهايي از قرن هاي مختلف را در دامان پير و زيبايش پاس داشته است .

• مهاباد ( 5 مطالب )
  

  شهر مهاباد ، مركز شهرستان مهاباد در استان آذربايجان غربي با پهنه اي حدود 15 كيلومتر مربع در جنوب آذربايجان غربي قرار دارد . شهر مهاباد در گذشته « سابلاغ » يا « ساوجبلاغ مكري » ناميده مي شد . سابلاغ از واژه تركي « سويوغ بولاغ » يعني چشمه سرد گرفته شده است . در سال 1314 هجري قمري به دستور پهلوي اول به همان نام باستاني اش « مهاباد » كه يادآور زندگي قوم ماد در اين ديار است ، نامگذاري شد .

  شهر قديمي و باستاني اي نزديك آن به نام « درياز » وجود داشته كه خرابه هايي از آن بر جاي مانده و تنها روستاي نزديك اين شهر باستاني به همان نام به وجود آمده است . مهاباد كه آبادي كوچك و بي اهميتي بود ، در 1308 هجري قمري بوداق سلطان در آخر پادشاهي شاه عباس اول صفوي حكومت مكري را به دست گرفته و مهاباد را مركز فرمانروايي خود كرد . او ( بداق سلطان ) آثاري چون « پردي سور » يا پل سرخ ( 1079 هجري قمري ) و « مزگوتي سور » يا مسجد سرخ ( 1089 هجري قمري ) از خويش به يادگار مانده است . شهر مهاباد به دليل قرار گرفتن در جنوب غربي درياچه اروميه و ميان راههاي ارتباطي شهرهاي اروميه به مياندوآب ، سقز و سردشت ، جايگاه ويژه اي داشته و محل برخورد راههاي آذربايجان غربي ، آذربايجان شرقي و كردستان است كه ايجاد سد مهاباد نيز در رشد و گسترش شهر اهميت ويژه اي داشته است . شهر مهاباد و پيرامون آن از ديرباز خاستگاه صدها سياست پيشه، سردار، دانشمند، شاعر، عارف، پهلوان، هنرمند و ... از جمله استاد علامه ملاحسين مجدي، استاد احمد ترجاني‌زاده ، حسن حزني يكرماني، استاد عبدالرحمن شرفكندي، دكتر مصطفي خرم دل، محمد قاضي، دكتر جواد قاضي، سيد محمد امين شيخ الاسلامي مكري، قاضي محمد و ... بوده است .

• خوی ( 7 مطالب )
  

  شهر خوي مركز شهرستان خوي در استان آذربايجان غربي با پهنه اي حدود 30 كيلومتر مربع در شمال استان آذربايجان غربي واقع شده است . معني واژه خوي و ريشه اين نام و اينكه از چه زماني به اين شهر خوي گفته اند روشن نيست . محمد امين رياحي ، نويسنده كتاب تاريخ خوي بر اين باور است كه شايد واژه خوي با جزء آخر نام شهر « اولخو » كه 2700 سال پيش در همين جا قرار داشته يا با جزء آخر نام « ساردوري » دژي كه يكي از شاهان اورارتو به نام ساردوري در كنار شهر اولخو ساخته بوده است ، بي ارتباط نباشد . واژه خوي در زبان كردي و پهلوي به معني نمك است از آن جا كه كردان بازمانده مادها بوده و يا اين كه به گفته خودشان مادها از آنها هستند و تا كنون زبان باستاني خود را كه گونه اي از زبان پارسي باستان است حفظ كرده اند ، مي توان گفت كه ساكنان نخستين خوي از مادها بوده اند و اينان مسكن نخستين خود را به دليل وجود معادن نمك در اين ناحيه « خوي » ناميده اند . از آنجا كه شهر خوي در سرزمين نسبتاً پست قرار گرفته است . در اصطلاح محلي آن را « خودي چو خوري » مي نامند . كاربرد نام خوي در شعر فارسي ، از جمله در شعرهاي خاقاني شرواني ، لامعي گرگاني و ديگران ، نشان مي دهد كه بيان آن در سده هاي گذشته هم به صورت امروزي بوده است . شاعران با استفاده از اينكه اين واژه ( خوي ) به معني عرق هم هست و در پهلوي xvai بيان مي شده است مضمون هايي به صنعت ايهام پرداخته اند و ظهير خونجي شاعر سده 6 و 7 هجري قمري در يك رباعي ، اصل گل سرخ را از شهر خوي دانسته است .

• ماکو ( 6 مطالب )
• تکاب ( 1 محتوا )
  

  شهر تكاب مركز شهرستان تكاب استان آذربايجان غربي با پهنه اي حدود 6 كيلومتر مربع در گوشه جنوب شرقي آذربايجان غربي در دل كوهستان در 36 درجه و 24 دقيقه و 15 ثانيه عرض شمالي و 47 درجه و 6 دقيقه و 45 ثانيه طول خاوري نسبت به نيمروز گرينويچ قرار دارد كه 292 كيلومتري شهر اروميه واقع شده است . نام شهر تكاب از ديرباز با نامهاي متعددي مثل : ستوريق يا شوريق ، آنجرود ، ساروقورغان سرزمين افشار ، يوخاري محال ( محال بالا ) ، تيكان تپه و تكاب سرشناس بوده است . واژه تكاب ( takab ) به معني آب باريك و زميني كه آب اندك و باريكي در آن جاري باشد آمده است .

• شاهين‌دژ ( 1 محتوا )
• سردشت ( 1 محتوا )
• سلماس ( 5 مطالب )
• نقده ( 7 مطالب )
• میاندوآب ( 7 مطالب )
• بوکان ( 6 مطالب )
• شوط ( 1 محتوا )
• چالدران ( 6 مطالب )
• پلدشت ( 1 محتوا )
• چایپاره ( 1 محتوا )
• اشنویه ( 6 مطالب )
  

  اشنویه : به کردی شنو (Şino) یکی از شهرهای کردنشین استان آذربایجان غربی ایران است. این شهر مرکز شهرستان اشنویه است که در قسمت غربی این استان جای گرفته است. بر پایه سرشماری سال ۱۳۸۵، جمعیت این شهر برابر با ۲۹٬۸۹۶ نفر بوده است.

  شیخ عبدالعزیز (برادر شیخ عبدالعظیم) از بزرگان آن است. محمد امین زاده بلدی ملقب به امین اشنوویی از شاعران سرشناس اشنویه است

  اشنویه(شنو) در حالیكه در موزه قدم می زدم یك سنگ بزرگ با دستخطی قدیمی توجهم را به خود جلب كرد . طبق گفته راهنما این سنگ بین دو مرز آشوریان و اوراتور ، نه صد سال قبل از بنای تخت جمشید قرار داده شده بود . این سنگ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‍‌‌(كیله شین) نام دارد . نام شهر اشنو با خط میخی روی سنگ حك شده است . من كنجكاو شدم كه بیشتر در مورد این شهر بدانم. حالا من آنرا از جنبه های جغرافیای تاریخی و اجتماعی توضیح می دهم . اشنویه در جنوب غربی آذربایجان غربی ، بین سه كشور ایران ، عراق و تركیه واقع شده با طول جغرافیایی 45 درجه و 6 دقیقه و عرض 37 درجه و 2 دقیقه و 30 ثانیه و اختلاف ساعت آن با تهران 20 دقیقه و 12 ثانیه است و با مركز استان 71 كیلومتر فاصله دارد . ارتفاع متوسط آن از سطح دریا 5080 فوت معادل 1524 متر است و مساحت كل منطقه اشنویه 64 كیلومتر است . در شمالغربی دو قله بنام رندوله (با ارتفاع 6000 پاو ) و بابوله در روبروی هم قرار دارند و مشرف به شهر اشنویه می باشند . این دو قله دارایی یخچالهای طبیعی دره ای است .

   

• پیرانشهر ( 5 مطالب )